"Chi mangiare bene, mangiare italiano" "Þegar þú vilt borða vel borðar þú ítalskt"
Ítalskur matur og gestrisni Ítala er víðfræg og ekki að ástæðulausu. Gnægð hráefnis og matreiðsluaðferðir sem hafa tíðkast meðal þjóðarinnar í aldaraðir gera Ítali stolta af matarhefð sinni og þeir hafa ástríðu fyrir matargerð sem þeir vilja gjarnan deila með öðrum.
Matargerð á Ítalíu er með eindæmum fjölbreytt. Réttir, hráefni og aðferðir breytast mjög frá einu héraði til annars. Þar til nýlega var í hverju plássi "cooperative", eða búðin á horninu, þar sem allir í sveitinni komu með sína framleiðslu og seldu nágrönnum sínum. Enn þann dag í dag byggist matarmenning Ítala á einföldu hráefni heimahaganna þó stórmarkaðir hafi einnig náð að skjóta rótum.
Ítalir vilja njóta matar síns í faðmi fjölskyldu og vina og taka sér góðan tíma til þess. Í hefðbundinni ítalskri máltíð kallast fyrsti rétturinn "Antipasti" þar sem í boði er úrval forrétta, t.d. sneiddar pylsur, ólífur, marineraðar ansjósur og auðvitað nýbakað brauð. Næst kemur "Primo" sem getur verið lítill pastaréttur, risotto eða súpa. Þá er komið að "Secundo" sem venjulega er fiskmeti eða kjöt með viðeigandi meðlæti (ekki með kartöflum, hrísgrjónum eða pasta), stundum er jafnvel boðið upp á bæði fisk og kjöt. Í lok máltíðar eru oft bornir fram ferskir ávextir, ræktaðir í heimahögum, en ef mikið liggur við eru dregnir fram ostar og rúsínan í pylsuendanum er "Dolce" eða sætur eftirréttur.
Um Ítalíu liggja vegir til allra átta og áhrif hafa borist víða að. Frönsk áhrif eru áberandi (franskur hversdagsmatur fremur en sá íburðarmeiri) í Lígúríu, Fjallalandi og Ágústadal sem liggja að frönsku landamærunum og áhrifa gætir frá Austurríki og Ungverjalandi í Veneto, Trentino, Suður-Týról og Fríúlí. Í Mílanó eru spænsk áhrif í fyrirrúmi enda réðu Spánverjar þar lögum og lofum um tíma. Þeir voru einnig ráðandi sunnar á Ítalíu og á Sardiníu þar til Ítalía sameinaðist um 1850 og er keimur af matargerðarlist þeirra enn á þessu svæði. Ensk áhrif eru í fyrirrúmi í Toscana en þar var ensk nýlenda um og upp úr 1800. Í Róm hafa gyðingar sett mark sitt á matargerðina allt frá því þeir settust þar að um 1500 þegar þeir flúðu frá Spáni undan spænska rannsóknarréttinum. Á Sikiley er að finna áhugaverða blöndu af rómverskri matarmenningu, arabískum áhrifum, frá þeim tíma er arabar höfðu þar yfirráð, og nú hafa viðskiptasambönd við Norður-Afríku, Frakkland og Spán einnig sett svip sinn á þetta litríka svæði.
|