|
Sardinía hefur tvenns konar matarhefðir; annars vegar matargerð strandsvæða og hins vegar upplandsins. Matargerð strandsvæða mótaðist af áhrifum innrásarliða sem fluttu með sér aðferðir til að framleiða mat úr þeirri gnægð sjávarafurða sem þarna er, þ.á m. humar sem er sjaldséður annars staðar á Ítalíu. Auk hins fræga “Bottarga” (pressuð, söltuð og þurrkuð borra- eða túnfiskhrogn) eru hefðbundnir réttir á Sardiníu yfirleitt ekki byggðir á sjávarfangi. Þess í stað eru þeir mikið úr mjólk, ostum, steiktu lambakjöti og brauði. Konur baka yfirleitt brauðið en karlar elda kjötið (venjulega í heilu lagi og oft bragðbætt með mintu og myrtu). Sardiníubúar lærðu pastagerð sína af Feneyingum. Pastategundin sem framleidd er úr hörðu semolinahveiti er þó svipuðust suðrænu pasta. Sardiníubúar bæta örlitlu af saffroni í deigið til að útbúa sérrétt svæðisins, “malloreddus”. Sardiníubúar eru líklega einstakir meðal eyjabúa í heiminum vegna þess að hefðbundin matargerð þeirra er ekki byggð á sjávarfangi. Þrátt fyrir auðug fiskimið sem umlykja eyjuna þróaðist matargerð að mestu, en ekki eingöngu, fram hjá sjávarfangi. Ástæðan fyrir þessu er að Sardiníubúar eru í raun og veru fjallafólk fremur en eyjabúar. Innfæddir Sardiníubúar búa í hinu hrjóstuga fjalllendi og hafa einbeitt sér að því að vinna sem fjárhirðar, bændur og veiðimenn. Strandsvæðin hafa verið látin eftir alls konar innrásaraðilum, upphaflega Feneyingum, síðan Karþagóbúum, Grikkjum, Rómverjum, Spánverjum, nútíma Ítölum og á síðustu áratugum her ferðamanna sem sækja í lúksusaðbúnað í Costa Smeralda. Innfæddir voru ánægðir með að halda sig við fjalllendið þar sem þeir ólu upp hjarðir svína, geita og sauðfjár og ræktuðu mikla hveitiakra. Árangur erfiðis þeirra er stórkostleg hefð fyrir steiktu kjöti og villibráð eins og villisvíni og fasönum. Fíkjur, möndlur, heslihnetur og valhnetur vaxa vel á eyjunni og eru grundvöllur fyrir mörgum af hinum litlu sætu bökum eins og t.d. “Pabassinas” sem eru einkennandi fyrir svæðið. Uppskrift frá Sardiníu:
Sítrónuleginn túnfiskur 600 g ferskur túnfiskur – skorinn í þykkar sneiðar 1 laukur – þunnt sneiddur 2 msk söxuð steinselja 200 ml vatn 2–3 msk ferskur sítrónusafi 5 msk ólífuolía 4 sítrónusneiðar skornar í litla þríhyrninga (helst lífrænt ræktað) salt og pipar Leiðbeiningar: 1. Blandið saman vatni, sítrónusafa, olíu og steinselju. Látið túnfisksneiðarnar liggja í blöndunni í þrjár klukkustundir. 2. Stillið ofninn á 180°C. 3. Takið fiskinn upp úr og setjið í eldfast mót, dreypið smávegis af vökvanum yfir hverja sneið og kryddið með salti og pipar. 4. Bakið í 20–25 mínútur. Setjið á disk og skreytið með sítrónubitunum, berið fram með góðri jómfrúarolíu og ferskum svörtum pipar.
|
Fróðleikur